یکشنبه ۰۱ مرداد ۱۳۹۶  -  Sunday, July 23, 2017
جستجوی پیشرفته
بخش آبیاری
 عبارت *      جستجوی پیشرفته

تأثیرپذیری کارآیی مصرف آب در تولید گندم از عملیات خاک ورزی حفاظتی و مرسوم در دشت تبریز بررسی گردید.
دکتر ابوالفضل ناصری عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی در پژوهشی با عنوان" ارزيابي اثر کشاورزي حفاظتي بر کارآيي مصرف آب گندم در دشت تبريز" به بررسی تأثیرپذیری کارآیی مصرف آب در تولید گندم از عملیات خاک ورزی حفاظتی و مرسوم در دشت تبریز پرداخته است.

برای تولید محصولات کشاورزی در حاشیۀ شرقی دریاچه ارومیّه قرار گرفته، به‌طور عمده از آب‌های زیرزمینی استفاده می­شود. با توجه به کاهش معنی­دار سطح آب زیرزمینی در این دشت، لازم است کارآیی مصرف آب و بهره­وری انرژی در تولید محصولات کشاورزی در این دشت با راهکارها یا فناوری­ های مناسب و سازگار بهبود یابد. یکی از فناوری­ های در حال گسترش در عملیات کشاورزی در اين دشت، کاربرد ادوات خاک‌ورزی حفاظتی است که به نظر می­ رسد استفاده از آن‌ها در حفاظت از منابع آب‌وخاک و بهبود کارآيي مصرف آب و انرژی مؤثر باشد؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عملیات خاک­ورزی حفاظتی و مرسوم (سنّتی) در کارآیی مصرف آب، عملکرد محصول و بهره­ وری انرژی در تولید گندم در دشت تبریز- آذرشهر در دو سال زراعی 92-1391 و 93-1392 صورت گرفت.

در اين پژوهش از دو تیمار خاک­ورزی شامل سنّتی (مرسوم) و حفاظتی استفاده گردید. خاک­ورزی سنّتی شامل استفاده از گاوآهن برای شخم، کاربرد ادوات ديسک و تسطيح مزرعه بود. تیمار خاک­ورزی حفاظتی شامل بی خاک­ورزی با وجود بقایای گیاهی بود. در هر دو تيمار، از بذرکار برای کشت گندم استفاده گرديد. مقدار آب مصرفي در هر نوبت آبياري در هر دو مزرعه با خاک‏ورزي‏ هاي مختلف اندازه ‏گيري گرديد.

نتایج نشان داد مقدار عملکرد کاه و کلش و شاخص برداشت گندم تحت تأثیر عملیات خاک­ورزی قرار داشتند. با کاربرد تیمارهای خاک­ورزی حفاظتی و سنّتی، مقدار عملکرد کاه و کلش به ترتیب 3413 و 5527 کیلوگرم در هکتار و مقدار شاخص برداشت به ترتیب 51 و 38 درصد بود. علي‏رغم تغيير سيستم خاک‏ورزي و کاهش تعداد ادوات در خاک‌ورزی حفاظتي، کارآیی مصرف آب، عملکرد دانه و زیست‌توده گندم در هر دو سيستم خاک‏ورزي مشابه بوده و تغییر معنی‌داری نداشت و اين يافته از مزاياي خاک‏ورزي حفاظتي به شمار مي‏رود. مقدار میانگین کارآیی مصرف آب بر مبنای آب مصرفي با بارش 0/65 کیلوگرم بر مترمکعب، عملکرد دانه 3500 کیلوگرم در هکتار و زیست‌توده گندم 7971 کیلوگرم در هکتار بود.

کاربرد سیستم خاک­ورزی حفاظتی در مقایسه با خاک­ورزی مرسوم (سنّتی) موجب صرفه­ جویی در انرژی مصرفی به اندازۀ 12 درصد گردید. در سیستم­ های خاک­ورزی حفاظتی و مرسوم به ازای استفاده از یک مگاژول انرژی به ترتیب 160 و 140 گرم دانه گندم تولید گردید.

به نظر می ­رسد سیستم خاک­ورزی حفاظتی از رویکرد ثبات کارآيي مصرف آب و صرفه­ جویی در انرژی در تولید گندم در دشت تبریز- آذرشهر یک سیستم نسبتاً بهینه­ ای باشد.

۱۳۹۶/۰۴/۲۱
تعداد نمایش: ۱۶
مشاهده اخبار گروه خبری 'بخش آبیاری'

آمار مشاهده صفحات

 تمامی حقوق این سایت محفوظ و متعلق به موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی می باشد.