بحران آب کشاورزی ایران بیش از آنکه مسئله‌ای فنی باشد، چالشی سیاستی و مدیریتی است.

در نشست نخبگانی «آبیاری قطره‌ای زیرسطحی: چالش‌ها، الزامات و فرصت‌های توسعه در ایران» که روز چهارشنبه ۲۹ بهمن در مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی برگزار شد، مهدی سرخوش سلطانی، رئیس گروه کشاورزی امور آب، کشاورزی و محیط‌زیست سازمان برنامه و بودجه، به بررسی وضعیت مدیریت آب در بخش کشاورزی و الزامات سیاست‌گذاری پرداخت.

وی با اشاره به روند افزایش دما و کاهش بارش تا سال ۲۰۵۰، تأکید کرد برنامه‌ریزی کشاورزی باید مبتنی بر محدودیت‌های آبی و شرایط اقلیمی آینده باشد. به گفته وی، در ایران نزدیک به ۹۰ درصد صادرات کشاورزی از اراضی آبی تأمین می‌شود و بخش زیادی از منابع آب صرف تولید محصولاتی با ارزش اقتصادی پایین یا در مناطق نامناسب می‌شود. همچنین، افزایش صادرات محصولات آب‌بر با قیمت اندک و افزایش نرخ ارز، فشار بر منابع آب را افزایش داده است.

سرخوش سلطانی نبود اولویت‌بندی علمی، بهره‌وری پایین، ناهماهنگی سیاست‌های آب و کشاورزی و ضعف در مدیریت صادرات محصولات آب‌بر را از مهم‌ترین چالش‌ها عنوان کرد و راهکارهایی چون ارتقاء بهره‌وری، اصلاح الگوی مصرف غذایی، مدیریت صادرات مبتنی بر ردپای آب، توسعه هدفمند فناوری‌های نوین آبیاری و اولویت‌بندی محصولات کم‌آب‌بر را پیشنهاد داد.

وی درباره آبیاری قطره‌ای زیرسطحی گفت این فناوری می‌تواند بهره‌وری آب آبیاری را افزایش دهد، اما کمک‌های دولت باید محدود به محصولات اساسی پرآب‌بر باشد و وزارت جهاد کشاورزی نقشه راه توسعه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی را با اولویت محصولات اساسی و پرآب‌بر از قبیل نیشکر و یونجه تدوین کند. در پایان، تأکید شد بحران آب کشاورزی ایران بیش از آنکه مسئله‌ای فنی باشد، چالشی سیاستی و مدیریتی است و پایداری این بخش مستلزم اصلاح الگوی کشت، مدیریت صادرات بر اساس ردپای آب، افزایش واقعی بهره‌وری و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده است.