
به گزارش خبرنگار بلاغ، عادل میرمجیدی مشاور وزیر جهاد کشاورزی در امور مدیریت ضایعات و پسماندهای کشاورزی و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی در همایش ملی مدیریت ضایعات کشاورزی و غذایی و ترویج فرهنگ درست مصرف که با عنوان «امنیت غذایی پایدار؛ از مدیریت ضایعات کشاورزی تا نقش اخلاق و تبلیغ دینی» و به اداره امور تبلیغ نخبگان معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی برگزار شد، با اشاره به اهمیت کاهش ضایعات گفت: رسالت اصلی وزارت جهاد کشاورزی تأمین امنیت غذایی پایدار است، اما ضایعات بالای محصولات کشاورزی این مأموریت را با چالش جدی مواجه کرده است.
میرمجیدی با بیان اینکه امنیت غذایی بر سه رکن موجود بودن غذا، دسترسی به آن و پایداری در دریافت استوار است، افزود: در شرایطی که بحران آب، تغییرات اقلیمی و محدودیت نهادهها تولید را با مشکل مواجه کرده، کاهش ضایعات و استفاده بهینه از تولیدات موجود عملیترین راه برای حفظ امنیت غذایی است.
ویبا ارائه آمارهای بینالمللی خاطرنشان کرد: بر اساس برآوردهای سازمان فائو، حدود ۳۰ درصد محصولات کشاورزی جهان ضایع میشود. در ایران نیز سالانه بیش از ۳۵ میلیون تن مواد غذایی از چرخه مصرف خارج میشود که معادل ۱۵ میلیارد دلار خسارت اقتصادی و غذای ۲۵ میلیون نفر است. علاوه بر این، برای تولید این میزان محصول حدود ۹.۳ میلیارد متر مکعب آب مصرف شده که عملاً هدر میرود.
مشاور وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به تفاوت الگوی ضایعات در کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه گفت: در کشورهای توسعهیافته بخش عمده ضایعات در مرحله مصرف و خردهفروشی رخ میدهد، اما در ایران به دلیل ضعف زیرساختها، مکانیزاسیون ضعیف، انبارداری نامناسب و مدیریت ناکارآمد، بیشترین ضایعات در مراحل برداشت و پس از برداشت اتفاق میافتد.
وی همچنین به نتایج تحقیقات ملی اشاره کرد و افزود: مطالعات نشان میدهد بیشترین میزان ضایعات مربوط به محصولات باغی است؛ بهطور مثال حدود ۳۴ درصد انگور و ۲۸ درصد سیب در مراحل مختلف از بین میرود. در محصولات زراعی نیز گندم با ۱۵ درصد، سیبزمینی با ۲۰ درصد و گوجهفرنگی با ۳۰ درصد ضایعات مواجه هستند.
عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تأکید کرد: کاهش ضایعات تنها یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه ابعاد سیاسی، اجتماعی و زیستمحیطی دارد. در شرایطی که منابع تولید محدود است، هر میزان کاهش ضایعات میتواند به افزایش بهرهوری، کاهش فشار بر منابع طبیعی و ارتقای امنیت غذایی کمک کند.
وی در ادامه به طرح کلان وزارت جهاد کشاورزی اشاره کرد و گفت: این طرح سهساله با هدف کاهش ۵۰ درصدی ضایعات در افق دهساله تدوین شده است. محورهای اصلی آن شامل سنجش دقیق ضایعات محصولات اساسی، معرفی فناوریهای نوین برای کاهش ضایعات و بهرهگیری از پسماندها در صنایع مختلف است. بهعنوان نمونه، از تفاله گوجهفرنگی میتوان رنگ طبیعی لیکوپن استخراج کرد که در صنایع غذایی و دارویی کاربرد دارد.
میرمجیدی در پایان خاطرنشان کرد: برای تحقق امنیت غذایی پایدار، نگاه به کشاورزی باید از صرف تولید فراتر رود و نیمه مغفول مانده یعنی مدیریت پس از برداشت و کاهش ضایعات مورد توجه جدی قرار گیرد. محصولی که تولید میشود باید سالم و کامل به سفره مردم برسد، نه اینکه بخش قابل توجهی از آن در مسیر تولید تا مصرف نابود شود.